Όλη η ύλη Γλώσσα της ΣΤ' Δημοτικού σε 11 αποστολές με 198 ερωτήσεις. Κάθε αποστολή είναι ένα κουίζ με 0–3 αστέρια και εξήγηση σε κάθε απάντηση. Δωρεάν, χωρίς εγγραφή για να δοκιμάσετε.
▶ Ξεκίνα τις αποστολές στο Σχολείο
Ποια είναι η σωστή γραφή της λέξης που σημαίνει «το άστρο που μας φωτίζει τη μέρα»;
Η λέξη «ήλιος» γράφεται με «η» επειδή έρχεται από την αρχαία λέξη «ἥλιος». Το ίδιο «η» κρατούν και οι λέξεις ηλιόλουστος, ηλιοβασίλεμα.
Ο Νίκος σήμερα δεν ήρθε στο σχολείο. Ποιο ρήμα είναι σωστά γραμμένο;
Το «λείπω» γράφεται με «ει» από τα αρχαία χρόνια. Το ίδιο «ει» έχουν και οι λέξεις έλλειψη, ελλιπής, παράλειψη.
Η Μαρία πάτησε κατά λάθος το πόδι της Ελένης. Τι της λέει;
Η λέξη είναι συν + γνώμη. Το «ν» πριν από το «γ» έγινε «γ», γι' αυτό γράφουμε δύο «γ»: συγ-γνώμη.
Τι σημαίνει η λέξη «ξαναδιαβάζω»;
Το πρόθημα ξανα- σημαίνει «πάλι, άλλη μια φορά». Ξαναδιαβάζω = διαβάζω πάλι.
Ποια από τις λέξεις έχει το πρόθημα ξανα-;
Ξαναγράφω = ξανα- + γράφω, δηλαδή «γράφω πάλι». Οι άλλες λέξεις απλώς αρχίζουν από ξ, δεν έχουν πρόθημα.
Η Ελένη αναθερμαίνει το φαγητό. Τι σημαίνει «αναθερμαίνω»;
Το πρόθημα ανα- συχνά σημαίνει «ξανά»: αναθερμαίνω = ζεσταίνω ξανά. Άλλες φορές σημαίνει «προς τα πάνω», όπως στο ανεβαίνω.
Ποιο άρθρο ταιριάζει; «___ παιδί παίζει στην αυλή.»
Το «παιδί» είναι ουδέτερο, γι' αυτό παίρνει το άρθρο «το». Το άρθρο είναι συνήθως η πρώτη λέξη της ονοματικής φράσης.
Ποιο άρθρο ταιριάζει; «___ θάλασσα σήμερα είναι ήρεμη.»
Η «θάλασσα» είναι θηλυκό και ενικός, άρα «η θάλασσα». Το άρθρο δείχνει το γένος και τον αριθμό του ουσιαστικού.
Ποια λέξη είναι επίθετο στη φράση «το κόκκινο ποδήλατο του Νίκου»;
Το επίθετο λέει πώς είναι το ουσιαστικό. Το «κόκκινο» μάς λέει πώς είναι το ποδήλατο.
Σε ποιον χρόνο είναι το ρήμα; «Η Ελένη διαβάζει τώρα ένα βιβλίο.»
Το «διαβάζει» δείχνει κάτι που γίνεται τώρα. Αυτός είναι ο ενεστώτας.
Σε ποιον χρόνο είναι το ρήμα; «Χθες ο Νίκος έπαιξε μπάλα με τους φίλους του.»
Το «έπαιξε» δείχνει κάτι που έγινε μία φορά στο παρελθόν και τελείωσε. Αυτός είναι ο αόριστος.
Ποιο ρήμα ταιριάζει; «Κάθε καλοκαίρι ___ στη θάλασσα με τον παππού.»
Το «κάθε καλοκαίρι» δείχνει κάτι που γινόταν ξανά και ξανά στο παρελθόν. Γι' αυτό βάζουμε παρατατικό: κολυμπούσαμε.
Ποια από τις παρακάτω είναι κύρια πρόταση (στέκεται μόνη της και έχει πλήρες νόημα);
Η κύρια πρόταση έχει πλήρες νόημα μόνη της. Οι άλλες ξεκινούν με σύνδεσμο (όταν, επειδή, αν) και «κρέμονται» — περιμένουν κάτι ακόμα.
«Ο Νίκος χάρηκε, όταν είδε τον παππού του.» Ποια είναι η δευτερεύουσα πρόταση;
Η δευτερεύουσα ξεκινά με τον σύνδεσμο «όταν» και εξαρτάται από την κύρια «Ο Νίκος χάρηκε». Κάθε πρόταση έχει το δικό της ρήμα: χάρηκε, είδε.
Μια δευτερεύουσα πρόταση…
Η δευτερεύουσα έχει ρήμα, αλλά δεν στέκεται μόνη της: χρειάζεται μια κύρια πρόταση για να ολοκληρωθεί το νόημα.
Ευθύς λόγος: Ο Νίκος είπε: «Πεινάω». Ποιος είναι ο σωστός πλάγιος λόγος;
Στον πλάγιο λόγο μιλάμε ΓΙΑ τον Νίκο, όχι σαν τον Νίκο. Το «πεινάω» (εγώ) γίνεται «πεινάει» (αυτός) και βάζουμε «ότι».
Ποια πρόταση είναι σε ευθύ λόγο;
Ευθύς λόγος = τα λόγια ακριβώς όπως τα είπε κάποιος, μέσα σε εισαγωγικά «». Οι άλλες προτάσεις τα μεταφέρουν με «ότι», «αν», «πως».
Η Μαρία είπε: «Θα πάω στη γιαγιά μου». Στον πλάγιο λόγο γίνεται…
Αλλάζουν δύο πράγματα: το ρήμα (θα πάω → θα πάει) και η κτητική αντωνυμία (μου → της). Η γιαγιά είναι της Μαρίας, όχι δική μας!
Διάβασε: «Το ποδήλατο είναι ο καλύτερος τρόπος να πηγαίνουμε στο σχολείο. Δεν ρυπαίνει, κάνει καλό στην υγεία και δεν κοστίζει πολλά.» Τι είδος κειμένου είναι αυτό;
Ο συγγραφέας λέει μια άποψη (το ποδήλατο είναι το καλύτερο) και δίνει λόγους για να μας πείσει. Αυτό είναι επιχειρηματολογικό κείμενο.
Διάβασε: «Η θαλάσσια χελώνα γεννά τα αυγά της στην άμμο. Τα μικρά βγαίνουν από τα αυγά μετά από περίπου δύο μήνες και τρέχουν προς τη θάλασσα.» Τι είδος κειμένου είναι αυτό;
Το κείμενο δίνει πληροφορίες για τις χελώνες, χωρίς να προσπαθεί να μας πείσει για κάτι. Αυτό είναι πληροφοριακό κείμενο.
Τι είναι ένα «επιχείρημα»;
Επιχείρημα είναι ένας λόγος που δίνουμε για να στηρίξουμε την άποψή μας, π.χ. «Το ποδήλατο είναι καλό, επειδή δεν ρυπαίνει».
«Ο Πέτρος έμεινε σπίτι, επειδή είχε πυρετό.» Ποια είναι η δευτερεύουσα πρόταση;
Η δευτερεύουσα ξεκινά με τον σύνδεσμο και τον περιλαμβάνει: «επειδή είχε πυρετό». Χωρίς το «επειδή», το «είχε πυρετό» θα ήταν κύρια πρόταση.
Τι είδους δευτερεύουσα είναι η πρόταση «επειδή είχε πυρετό»;
Το «επειδή» δίνει την αιτία που ο Πέτρος έμεινε σπίτι: είχε πυρετό. Άρα αιτιολογική.
«Η Άννα διαβάζει κάθε μέρα, για να γράψει καλά στο διαγώνισμα.» Τι δηλώνει η πρόταση «για να γράψει καλά στο διαγώνισμα»;
Το «για να» δείχνει τον σκοπό: για ποιο σκοπό διαβάζει; Για να γράψει καλά. Οι προτάσεις σκοπού λέγονται τελικές.
«Ο κηπουρός ποτίζει τα λουλούδια.» Πώς γίνεται η πρόταση σε παθητική σύνταξη;
Η παθητική κρατά τον ίδιο χρόνο: ποτίζει → ποτίζονται. Και κρατά τους ρόλους: τα λουλούδια είναι αυτά που ποτίζονται και ο κηπουρός αυτός που ποτίζει, δηλαδή «από τον κηπουρό».
Στην πρόταση «Τα λουλούδια ποτίζονται από τον κηπουρό», ποιο είναι το υποκείμενο;
Στην παθητική σύνταξη υποκείμενο είναι αυτό που δέχεται την ενέργεια: τα λουλούδια. Το ρήμα συμφωνεί μαζί του (πληθυντικός: ποτίζονται).
Πώς λέγεται η φράση «από τον κηπουρό» στην παθητική σύνταξη;
Το ποιητικό αίτιο δείχνει ποιος κάνει την πράξη και μπαίνει με το «από»: από τον κηπουρό. Στην ενεργητική σύνταξη ήταν το υποκείμενο.
Τι σημαίνει το πρώτο συνθετικό «τηλε-» στις λέξεις τηλέφωνο, τηλεόραση, τηλεσκόπιο;
Το αρχαίο «τῆλε» σημαίνει «μακριά». Τηλέφωνο = φωνή από μακριά, τηλεόραση = όραση (θέαση) από μακριά.
Το «τηλεσκόπιο» αποτελείται από το «τηλε-» (μακριά) και το «σκοπώ» (κοιτάζω προσεκτικά). Τι είναι, σύμφωνα με τις ρίζες του;
Μακριά + κοιτάζω = όργανο για να κοιτάζουμε μακριά, π.χ. τα άστρα. Όταν ξέρεις τις ρίζες, μαντεύεις τη σημασία!
Η λέξη «φωτογραφία» αποτελείται από το «φως» και το «γράφω». Τι σημαίνει κατά λέξη;
Φωτογραφία = «γραφή με φως»: η μηχανή «γράφει» την εικόνα με το φως που μπαίνει μέσα της. Το -γραφία το βρίσκεις και στη γεωγραφία, την ορθογραφία, τη βιογραφία.
Τι είναι η «θέση» σε ένα επιχειρηματολογικό κείμενο;
Η θέση είναι αυτό που πιστεύει ο συγγραφέας και θέλει να μας πείσει γι' αυτό. Όλα τα επιχειρήματα του κειμένου τη στηρίζουν.
Κείμενο Α: «Πιστεύω ότι η αυλή του σχολείου μας χρειάζεται περισσότερα δέντρα. Πρώτον, τα δέντρα προσφέρουν σκιά τις ζεστές μέρες. Επιπλέον, μια μέτρηση του δήμου έδειξε ότι οι αυλές με δέντρα είναι 3 βαθμούς πιο δροσερές. Συνεπώς, η φύτευση δέντρων θα κάνει τα διαλείμματα πιο ευχάριστα.» Ποια είναι η θέση του συγγραφέα;
Η θέση δηλώνεται συνήθως στην αρχή, μετά από λέξεις όπως «πιστεύω»: η αυλή χρειάζεται περισσότερα δέντρα. Η σκιά και η μέτρηση είναι επιχειρήματα που τη στηρίζουν.
Στο Κείμενο Α, ποια πρόταση είναι τεκμήριο (απόδειξη) που στηρίζει το επιχείρημα;
Τεκμήριο είναι ένα στοιχείο που μπορεί να ελεγχθεί: αριθμοί, μετρήσεις, έρευνες. Οι «3 βαθμοί» από τη μέτρηση του δήμου κάνουν το επιχείρημα πολύ πιο πειστικό.
Γλώσσα Α' Δημοτικού · Γλώσσα Β' Δημοτικού · Γλώσσα Γ' Δημοτικού · Γλώσσα Δ' Δημοτικού · Γλώσσα Ε' Δημοτικού
Μαθηματικά · Φυσικά · Ιστορία · Γεωγραφία · Αγγλικά
Όλη η ΣΤ' Δημοτικού · Γλώσσα σε όλο το Δημοτικό
🎓 Σχολείο | 🧠 Quiz | 📚 Βιβλία | 🏠 Αρχική
© 2026 WiseBot Academy — wisebot.gr