Όλη η ύλη Γλώσσα της Ε' Δημοτικού σε 12 αποστολές με 216 ερωτήσεις. Κάθε αποστολή είναι ένα κουίζ με 0–3 αστέρια και εξήγηση σε κάθε απάντηση. Δωρεάν, χωρίς εγγραφή για να δοκιμάσετε.
▶ Ξεκίνα τις αποστολές στο Σχολείο
Στη λέξη «ξεκλειδώνω», ποιο κομμάτι είναι το πρόθημα;
Το πρόθημα μπαίνει μπροστά από τη λέξη. Το «ξε-» μπήκε μπροστά από το «κλειδώνω» και έδωσε το αντίθετο: ξεκλειδώνω.
Τι σημαίνει η λέξη «άγνωστος»;
Το «α-» μπροστά από μια λέξη σημαίνει «χωρίς» ή «όχι». Άγνωστος = όχι γνωστός. Έτσι και: άδικος, άχρωμος, άγραφος.
Ποια λέξη σημαίνει «γράφω το όνομά μου κάτω από ένα κείμενο»;
Το «υπο-» σημαίνει «κάτω από». Υπογράφω = γράφω από κάτω. Ξαναγράφω = γράφω πάλι, περιγράφω = γράφω γύρω από κάτι, αντιγράφω = γράφω το ίδιο.
Ποια λέξη είναι ουσιαστικό; «Ο Νίκος διαβάζει ένα ωραίο βιβλίο.»
Το ουσιαστικό ονομάζει ένα πρόσωπο, ζώο ή πράγμα: «βιβλίο». Το «ωραίο» είναι επίθετο και το «διαβάζει» ρήμα.
Ποια λέξη είναι επίθετο; «Η Ελένη φοράει μια κόκκινη ζακέτα.»
Το επίθετο λέει πώς είναι το ουσιαστικό: «κόκκινη» ζακέτα. Η «ζακέτα» είναι ουσιαστικό.
Συμπλήρωσε: «Ο ___ σκύλος κοιμάται στον ήλιο.»
Το επίθετο συμφωνεί με το ουσιαστικό. «Ο σκύλος» είναι αρσενικό, ενικός: «ο μικρός σκύλος».
«Η Μαρία διαβάζει ένα βιβλίο.» Σε ποια έγκλιση είναι το ρήμα «διαβάζει»;
Η οριστική δείχνει κάτι πραγματικό και σίγουρο: η Μαρία διαβάζει τώρα, αυτό γίνεται στ' αλήθεια.
Ποια έγκλιση χρησιμοποιούμε όταν δίνουμε μια εντολή ή μια οδηγία;
Η προστακτική είναι η έγκλιση της εντολής: «Κλείσε την πόρτα!», «Διάβασε!». Ο παρατατικός δεν είναι έγκλιση, είναι χρόνος.
«Θέλω να παίξω μπάλα.» Σε ποια έγκλιση είναι το «να παίξω»;
Η υποτακτική δείχνει κάτι που θέλουμε ή περιμένουμε να γίνει και έχει μπροστά της το «να» ή το «ας».
Ποιο ρήμα είναι μεταβατικό, δηλαδή παίρνει αντικείμενο;
Διαβάζω — τι; ένα βιβλίο. Η ενέργεια «μεταβαίνει», πηγαίνει σε κάτι άλλο. Στο «κάθομαι» δεν υπάρχει «τι;».
Ποιο ρήμα είναι αμετάβατο, δηλαδή δεν παίρνει αντικείμενο;
Κοιμάμαι — τι; Δεν έχει απάντηση. Ζωγραφίζω ένα σπίτι, φτιάχνω ένα κέικ, αγοράζω ένα βιβλίο: αυτά έχουν αντικείμενο.
«Η Μαρία ξαπλώνει στο κρεβάτι.» Έχει αντικείμενο;
Το «στο κρεβάτι» απαντά στο «πού;», όχι στο «τι;». Λέει τον τόπο — δεν είναι αντικείμενο. Εδώ το «ξαπλώνει» είναι αμετάβατο.
Ποια λέξη είναι επίρρημα; «Ο Νίκος παίζει έξω.»
Το «έξω» είναι επίρρημα: μας λέει ΠΟΥ παίζει ο Νίκος. Τα επιρρήματα δεν αλλάζουν ποτέ μορφή.
Ποια λέξη είναι επίρρημα; «Αύριο θα πάμε εκδρομή.»
Το «αύριο» είναι χρονικό επίρρημα: μας λέει ΠΟΤΕ θα πάμε εκδρομή.
Ποια λέξη είναι επίρρημα; «Η Ελένη τραγουδάει ωραία.»
Το «ωραία» είναι τροπικό επίρρημα: μας λέει ΠΩΣ τραγουδάει η Ελένη.
«Ο Νίκος παίζει μπάλα.» Ποιο είναι το υποκείμενο της πρότασης;
Υποκείμενο είναι αυτός που κάνει ό,τι λέει το ρήμα. Ποιος παίζει; Ο Νίκος.
Ποια ερώτηση κάνουμε στο ρήμα για να βρούμε το υποκείμενο;
Ρωτάμε «ποιος;» ή «τι;» πριν από το ρήμα. Η απάντηση είναι το υποκείμενο.
«Τα παιδιά τρέχουν στην αυλή.» Ποιο είναι το υποκείμενο;
Ποιοι τρέχουν; Τα παιδιά. Το «στην αυλή» μας λέει πού τρέχουν, όχι ποιος τρέχει.
Ποια λέξη σημαίνει το ίδιο με τη λέξη «όμορφος»;
Το «ωραίος» και το «όμορφος» είναι συνώνυμα: λέξεις που σημαίνουν σχεδόν το ίδιο. Το «άσχημος» είναι το αντίθετο!
Ποιο είναι το συνώνυμο της λέξης «χαρούμενος»;
Χαρούμενος = ευτυχισμένος. Τα συνώνυμα μάς βοηθούν να μην λέμε συνέχεια την ίδια λέξη.
Η Μαρία «κοιτάζει» τη θάλασσα. Ποιο ρήμα θα μπορούσε να μπει στη θέση του «κοιτάζει»;
Κοιτάζω και βλέπω είναι συνώνυμα — και τα δύο γίνονται με τα μάτια. Τα άλλα ρήματα είναι για τα αυτιά, τα χέρια και τη μύτη.
Ποιος είναι ο κύριος σκοπός μιας είδησης στην εφημερίδα;
Η είδηση ενημερώνει: λέει τι έγινε, πού, πότε και ποιος το έκανε, με απλά και ακριβή λόγια.
Διάβασε την είδηση: «Χθες το πρωί, οι μαθητές του 3ου Δημοτικού Βόλου φύτεψαν 40 δέντρα στο πάρκο της γειτονιάς τους.» Ποια ερώτηση ΔΕΝ απαντάει η είδηση;
Η είδηση λέει πότε (χθες το πρωί), ποιος (οι μαθητές) και πού (στο πάρκο), αλλά δεν εξηγεί γιατί φύτεψαν τα δέντρα.
Πώς λέγεται η πρώτη παράγραφος μιας είδησης, που μας δίνει με λίγα λόγια τα πιο σημαντικά;
Η εισαγωγή, που οι δημοσιογράφοι τη λένε «λιντ», απαντά αμέσως στο ποιος, τι, πού, πότε. Ο τίτλος είναι η επικεφαλίδα πάνω από το κείμενο.
«Ο Νίκος διαβάζει και η Άννα ζωγραφίζει.» Ποια λέξη είναι σύνδεσμος;
Το «και» ενώνει τις δύο προτάσεις «Ο Νίκος διαβάζει» και «η Άννα ζωγραφίζει». Οι λέξεις που ενώνουν λέγονται σύνδεσμοι.
Ποια είναι η δουλειά των συνδέσμων;
Οι σύνδεσμοι είναι άκλιτες λέξεις που ενώνουν: «μήλα και αχλάδια», «θέλω αλλά δεν μπορώ». Χωρίς αυτούς οι προτάσεις μας θα ήταν κομματιασμένες.
Ποια από τις παρακάτω λέξεις ΔΕΝ είναι σύνδεσμος;
Το «γρήγορα» είναι επίρρημα: μας λέει πώς γίνεται κάτι. Το «αλλά», το «επειδή» και το «όταν» ενώνουν προτάσεις, άρα είναι σύνδεσμοι.
Ποια πρόταση είναι σε ευθύ λόγο;
Στον ευθύ λόγο ακούμε τα λόγια ακριβώς όπως ειπώθηκαν: «Πεινάω πολύ». Στις άλλες προτάσεις κάποιος τα μεταφέρει.
Πώς λέγεται ο λόγος όταν μεταφέρουμε τα λόγια κάποιου με δικά μας λόγια, χωρίς εισαγωγικά;
Πλάγιος λόγος: «Η Κατερίνα είπε ότι ζωγραφίζει». Δεν λέμε τα λόγια της αυτούσια, τα μεταφέρουμε «πλάγια», με το «ότι».
Ποια πρόταση είναι σε πλάγιο λόγο;
Μόνο στην πρόταση με την Ελένη τα λόγια δεν είναι αυτούσια: κάποιος άλλος τα μεταφέρει με το «ότι».
Ποια από τις παρακάτω λέξεις είναι ενεργητική μετοχή;
Η ενεργητική μετοχή τελειώνει σε -οντας ή -ώντας και δείχνει πώς ή πότε γίνεται κάτι: «Ήρθε τρέχοντας». Δεν αλλάζει ποτέ μορφή.
Ποια είναι η ενεργητική μετοχή του ρήματος «γελάω»;
Τα ρήματα σε -άω/-ώ (γελάω, μιλάω, τραγουδάω) σχηματίζουν μετοχή σε -ώντας: γελώντας, μιλώντας, τραγουδώντας.
Πότε γράφουμε -οντας (με ο) και πότε -ώντας (με ω);
Άκου πού πέφτει ο τόνος: τρέ-χο-ντας, δια-βά-ζο-ντας (άτονο → ο), αλλά μι-λώ-ντας, γε-λώ-ντας (τονισμένο → ω).
«Ο παππούς έχει χρυσά χέρια.» Τι σημαίνει αυτή η έκφραση;
Η λέξη «χρυσά» δεν είναι κυριολεκτική: σημαίνει «πολύτιμα, ικανά». Όταν μια λέξη σημαίνει κάτι άλλο από αυτό που λέει, έχει μεταφορική σημασία.
Σε ποια πρόταση η λέξη «καίει» έχει κυριολεκτική σημασία;
Μόνο η φωτιά καίει στ' αλήθεια. Η αδικία, η περιέργεια και η επιθυμία «καίνε» μεταφορικά — μας ενοχλούν ή μας βασανίζουν σαν φωτιά.
Σε ποια πρόταση η λέξη «βαρύς» έχει μεταφορική σημασία;
Τα λόγια δεν ζυγίζουν! «Βαριά λόγια» σημαίνει αυστηρά, σοβαρά λόγια — μεταφορική σημασία. Η τσάντα, το κιβώτιο και το κουτί είναι βαριά κυριολεκτικά.
Γλώσσα Α' Δημοτικού · Γλώσσα Β' Δημοτικού · Γλώσσα Γ' Δημοτικού · Γλώσσα Δ' Δημοτικού · Γλώσσα ΣΤ' Δημοτικού
Μαθηματικά · Φυσικά · Ιστορία · Γεωγραφία · Αγγλικά
Όλη η Ε' Δημοτικού · Γλώσσα σε όλο το Δημοτικό
🎓 Σχολείο | 🧠 Quiz | 📚 Βιβλία | 🏠 Αρχική
© 2026 WiseBot Academy — wisebot.gr