Ακαδημία › Επιστήμη › Ο Επιστήμονας που Γύρισε στην Κρήτη
Τα μυστικά του κουνουπιού · Ιστορία για παιδιά 6–12 από την Ακαδημία της WiseBot, στην κατηγορία «Επιστήμη».
Ο Φώτης Κάφατος γεννήθηκε το 1940 στο Ηράκλειο της Κρήτης. Όταν τελείωσε το σχολείο, ταξίδεψε ως την Αμερική για να σπουδάσει. Εκεί αγάπησε τη βιολογία, την επιστήμη της ζωής, και κυρίως τα έντομα.
Ύστερα πήγε στο φημισμένο Πανεπιστήμιο του Χάρβαρντ. Εκεί έλυσε ένα μυστήριο: πώς βγαίνει μια νυχτοπεταλούδα από το κουκούλι της; Το κουκούλι είναι ένα σπιτάκι από κλωστές μεταξιού, που φτιάχνει η κάμπια γύρω της.
Ο Φώτης βρήκε, μαζί με τον καθηγητή του, ότι η νυχτοπεταλούδα βγάζει ένα ειδικό υγρό. Το υγρό μαλακώνει το μετάξι και ανοίγει ένα πορτάκι για να βγει! Ήταν τόσο καλός, που πολύ νέος έγινε καθηγητής στο Χάρβαρντ.
Ο Φώτης όμως δεν ξεχνούσε την Κρήτη. Ήθελε να μπορούν να κάνουν σπουδαία έρευνα και οι νέοι επιστήμονες στην Ελλάδα. Γι' αυτό ίδρυσε στο Ηράκλειο ένα ερευνητικό κέντρο, δηλαδή ένα μεγάλο εργαστήριο για τη βιολογία.
Αργότερα έγινε για δώδεκα χρόνια διευθυντής σε ένα μεγάλο ευρωπαϊκό εργαστήριο στη Γερμανία. Το 2007 έγινε ο πρώτος πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Έρευνας. Το Συμβούλιο αυτό στηρίζει επιστήμονες σε όλη την Ευρώπη.
Το μεγάλο του ενδιαφέρον όμως έγινε ένα μικρό ζωάκι: το κουνούπι. Κάποια κουνούπια μεταφέρουν την ελονοσία, μια σοβαρή αρρώστια των ζεστών χωρών, κυρίως στην Αφρική. Η λέξη «ελονοσία» βγαίνει από το «έλος», δηλαδή τον βάλτο.
Εκεί, στα νερά, γεννούν τα κουνούπια τα αυγά τους. Και ξέρεις κάτι; Μόνο τα θηλυκά κουνούπια τσιμπάνε!
Κάθε ζωντανό πλάσμα έχει μέσα του ένα «βιβλίο οδηγιών», τα γονίδιά του. Λέει στο σώμα πώς να φτιαχτεί και πώς να ζήσει. Το 2002 βοήθησε να διαβαστεί όλο το βιβλίο του κουνουπιού της ελονοσίας.
Μαζί του δούλεψαν επιστήμονες από όλο τον κόσμο. Ήθελε να καταλάβει πώς παλεύει το ίδιο το κουνούπι με το μικρόβιο της ελονοσίας. Αν το κουνούπι μάθει να το νικάει, δεν θα μπορεί να το περάσει στους ανθρώπους.
Εσύ, τι θα ρωτούσες ένα κουνούπι αν μπορούσε να σου απαντήσει; Ο Φώτης Κάφατος πέθανε το 2017 στο Ηράκλειο, την πόλη όπου είχε γεννηθεί.
Μάθημα: Ό,τι μάθεις στα ταξίδια σου, μπορείς να το φέρεις πίσω, για να κάνεις πιο δυνατό τον τόπο σου.
Η ιστορία ακούγεται στα Ελληνικά και στα Αγγλικά και η λέξη που διαβάζεται φωτίζεται στο κείμενο. Στο τέλος, ένα quiz τριών ερωτήσεων. Δωρεάν.
← Το Εργαστήριο στο Υπνοδωμάτιο · Όλες οι ιστορίες: Επιστήμη
The secrets of the mosquito · A story for children aged 6–12 from the WiseBot Academy.
Fotis Kafatos was born in 1940 in Heraklion, on the island of Crete. When he finished school, he travelled to America to study. There he fell in love with biology, the science of life, and most of all with insects.
Then he went to the famous Harvard University. There he solved a mystery: how does a moth get out of its cocoon? A cocoon is a little house of silk threads that a caterpillar spins around itself.
Fotis found, together with his professor, that the moth makes a special liquid. The liquid softens the silk and opens a little door so that the moth can get out! He was so good that he became a professor at Harvard while he was still very young.
But Fotis never forgot Crete. He wanted young scientists in Greece to be able to do great research too. So he founded a research centre in Heraklion, that is, a big laboratory for biology.
Later, for twelve years, he was the head of a great European laboratory in Germany. In 2007 he became the first President of the European Research Council. The Council supports scientists all over Europe.
But his great interest became a small creature: the mosquito. Some mosquitoes carry malaria, a serious illness of hot countries, mostly in Africa. The Greek word for malaria comes from the word for a marsh.
Mosquitoes lay their eggs there, in the water. And do you know something? Only female mosquitoes bite!
Every living creature has an "instruction book" inside it: its genes. It tells the body how to build itself and how to live. In 2002 he helped to read the whole book of the malaria mosquito.
Scientists from all over the world worked with him. He wanted to understand how the mosquito itself fights the malaria germ. If the mosquito learns to beat the germ, it cannot pass it on to people.
What would you ask a mosquito if it could answer you? Fotis Kafatos died in 2017 in Heraklion, the city where he was born.
Lesson: Whatever you learn on your travels, you can bring back home to make the place you come from stronger.
Όλη η Ακαδημία — 350 ιστορίες | Βιβλία | Σχολείο | Αρχική
© 2026 WiseBot Academy — wisebot.gr